به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، دویست و بیست و سومین شماره از پادکست «در عمق» که به بررسی مهمترین روندها، تحولات و همچنین شخصیتها در غرب آسیا و جهان میپردازد، روز یکشنبه 5 بهمن ماه 1404 ضبط و منتشر شد. در این شماره «منصور براتی»، کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی به بررسی روند احیای فهرست مشترک عربی و پیامدهای احتمالی آن بر انتخابات آتی اسرائیل میپردازد.
وضعیت احزاب عربی در عرصه سیاسی اسرائیل را باید در چارچوب یک پارادوکس ساختاری فهم کرد. از یکسو، جامعه عربی ساکن سرزمینهای اشغالی با جمعیتی حدود 2.1 تا 2.2 میلیون نفر، معادل 17 تا 21 درصد جمعیت کل سرزمینهای اشغالی، یک اقلیت بزرگ و بالقوه تأثیرگذار به شمار میرود.
در صورت مشارکت کامل، این جامعه میتواند تا 24 یا 25 کرسی از 120 کرسی کنست را به دست آورد. اما از سوی دیگر، این ظرفیت جمعیتی هرگز به قدرت سیاسی متناظر تبدیل نشده است.
نرخ مشارکت سیاسی عربها معمولاً پایینتر از میانگین کلی و یهودیان بوده و در بسیاری از انتخاباتها به دلیل تبعیض ساختاری، بیاعتمادی به نهادهای رژیم و گرایش به تحریم انتخابات، کاهش یافته است.
عامل محدودکننده مهمتر، عدم پذیرش سیاسی احزاب عربی در نظام سیاستگذاری صهیونیستی است. بر اساس دادههای مؤسسه دموکراسی اسرائیل، 71.5 درصد جامعه صهیونیستی با مشارکت احزاب عربی در ائتلاف حاکم مخالفاند.
این مخالفت گسترده، نهتنها در اردوگاه راست، بلکه در بخش بزرگی از اپوزیسیون صهیونیستی نیز وجود دارد. در نتیجه، حتی در شرایطی که احزاب عربی از وزن پارلمانی قابلتوجهی برخوردارند، معمولاً از ورود رسمی به قدرت اجرایی محروم میمانند و تنها در شرایط بنبست انتخاباتی میتوانند نقش «شاهساز» ایفا کنند.
در درون احزاب عربی نیز شکافهای راهبردی مهمی وجود دارد. از این منظر، میتوان آنها را به سه سطح تقسیم کرد. در سطح نخست، حزب بلد قرار دارد که موضعی صریحاً ضدصهیونیستی اتخاذ کرده و هرگونه مشارکت یا همکاری، حتی غیرمستقیم، با احزاب صهیونیستی را رد میکند.
در سطح دوم، احزاب خداش و تعال قرار میگیرند که وارد ائتلافهای حاکم نمیشوند، اما از کنش پارلمانی اعتراضی و رأیهای تاکتیکی برای کاهش تبعیض یا جلوگیری از روی کار آمدن کابینههای راستگرا استفاده میکنند.
در سطح سوم، حزب رَعم به رهبری منصور عباس قرار دارد که رویکردی عملگرایانهتر اتخاذ کرده و تجربه مشارکت در ائتلاف بنت–لاپید (2021–2022) را در کارنامه دارد؛ مشارکتی که تمرکز آن بر بودجههای شهری، خدمات عمومی و مهار خشونت در جامعه عربی بود.
مسئله امنیت اجتماعی در سالهای اخیر به یکی از بحرانهای اصلی جامعه عربی تبدیل شده است. پس از بازگشت نتانیاهو به قدرت در سال 2023، نرخ قتل و جرایم سازمانیافته در مناطق عربنشین بهشدت افزایش یافته و در سال 2025 به بیش از 250 مورد قتل رسیده است؛ روندی که با اعتراضات گسترده و نارضایتی شدید از عملکرد پلیس همراه بوده است.
تجربه فهرست مشترک عربی نشان میدهد که وحدت احزاب عربی تأثیر مستقیمی بر افزایش مشارکت سیاسی دارد. در انتخابات 2015، 2019 و 2020 که این فهرست شکل گرفت، مشارکت عربها همواره بالای 60 درصد بود و حدود 80 درصد آرای عربی به احزاب عربی اختصاص یافت.
با این حال، این موفقیت انتخاباتی الزاماً به کاهش تبعیض یا افزایش نفوذ واقعی در سیاستگذاری منجر نشده و همین امر، تداوم تردید جامعه عربی نسبت به کارآمدی مشارکت پارلمانی را توضیح میدهد.
انتهای پیام/